ระบบพูลเลย์และสายพาน

ระบบพูลเลย์และสายพานใช้หลักการง่าย ๆ คือ ความเร็วรอบจะเปลี่ยนแปลงตามขนาดของพูลเลย์ โดยมีสูตรดังนี้

สูตรคำนวณ

1. อัตราทด (Speed Ratio)

อัตราทด = เส้นผ่านศูนย์กลางพูลเลย์ตาม (Driven) ÷ เส้นผ่านศูนย์กลางพูลเลย์ขับ (Driver)

2. ความเร็วรอบของพูลเลย์ตาม

ความเร็วรอบของพูลเลย์ตาม = ความเร็วรอบมอเตอร์ × (ขนาดพูลเลย์ขับ ÷ ขนาดพูลเลย์ตาม)

⸻

ตัวอย่าง

* พูลเลย์ขับ (Driver) = 100 มม.

* พูลเลย์ตาม (Driven) = 200 มม.

* ความเร็วรอบมอเตอร์ = 1,500 RPM

คำนวณอัตราทด

200 ÷ 100 = 2 : 1

คำนวณความเร็วรอบพูลเลย์ตาม

1,500 × (100 ÷ 200)

= 750 RPM

ผลลัพธ์: พูลเลย์ตามหมุนด้วยความเร็ว 750 รอบต่อนาที (RPM)

⸻

หลักการจำง่าย

* 🔵 พูลเลย์ตามใหญ่กว่า → ความเร็วลดลง แต่แรงบิดเพิ่มขึ้น

* 🟢 พูลเลย์ตามเล็กกว่า → ความเร็วเพิ่มขึ้น แต่แรงบิดลดลง

* ⚙️ กำลัง (Power) โดยประมาณยังคงเดิม แต่เป็นการแลกเปลี่ยนระหว่าง ความเร็ว (Speed) กับ แรงบิด (Torque) โดยมีการสูญเสียเล็กน้อยจากแรงเสียดทาน

⸻

การใช้งาน

สูตรนี้ใช้ในการออกแบบและคำนวณระบบส่งกำลังด้วยสายพาน เช่น

* 🚗 ระบบขับอุปกรณ์หน้าเครื่องยนต์ (Alternator, ปั๊มน้ำ, คอมเพรสเซอร์แอร์)

* 🏭 เครื่องจักรอุตสาหกรรม

* 📦 สายพานลำเลียง (Conveyor)

* 🌀 พัดลมอุตสาหกรรม

* 💨 เครื่องอัดอากาศ

* 🧺 เครื่องซักผ้า

ข้อควรทราบ: สูตรนี้ให้ผลแม่นยำเมื่อสมมติว่า สายพานไม่ลื่น (No Belt Slip) และใช้ เส้นผ่านศูนย์กลางใช้งานจริง (Pitch Diameter) ของพูลเลย์ ไม่ใช่เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเสมอไป ซึ่งเป็นหลักที่ใช้ในการออกแบบทางวิศวกรรมเครื่องกล