ญี่ปุ่นเผย! แค่ “เปลี่ยนถ้วยกาแฟ” รสชาติเปลี่ยนได้จริง
จริงเดะะะะะะ
.
ช่วงนี้ที่ญี่ปุ่นก็หน้าหนาว อากาศหนาวมาก
และเป็นจังหวะที่ยอดการดื่ม ホットコーヒー (กาแฟร้อน) พุ่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
จากผลสำรวจของ Weathernews เมื่อวันที่ 24 พ.ย.
คนญี่ปุ่นกว่า 70–80% หันมาดื่มกาแฟร้อน (ยกเว้นโอกินาวา) ซึ่งต่างจากต้นเดือนตุลาคมที่ยังร้อนผิดฤดูกาล
จนคนเลือกดื่มร้อนไม่ถึงครึ่งด้วยซ้ำ
แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าสภาพอากาศคือคำถามที่หลายคนคงเคยคิดเหมือนกัน…
“ทำไมกาแฟแก้วเดียวกัน
พอเปลี่ยนถ้วย…รสถึงไม่เหมือนเดิม?”
เรื่องนี้ไม่ได้เป็นความรู้สึกไปเองครับ แต่เป็น “ข้อมูล”
และมีบริษัทญี่ปุ่นที่ตั้งใจทดลองเรื่องนี้อย่างจริงจัง
นั่นคือ UCC บริษัทกาแฟในญี่ปุ่น
UCC ทดลองโดยใช้ถ้วย 4 แบบ
A: เล็ก ปากแคบ เบา
B: ใหญ่ ปากกว้าง เบา
C: เตี้ย ปากกว้าง หนัก
D: สูง ปากแคบ หนัก
กาแฟทั้งหมดเป็นชนิดเดียวกัน
อุณหภูมิเหมือนกัน ใส่ปริมาณเท่ากัน (70% ของถ้วย)
แต่ผลที่ได้…คนญี่ปุ่นถึงกับ “อึ้ง”
ให้ผู้ทดลอง 53 คนดูภาพถ้วยแต่ละแบบที่ใส่กาแฟเหมือนกันทั้งหมด และให้ให้คะแนนสิ่งที่นึกถึง ได้แก่
-ความแรงของกลิ่น
-ความหวาน
-ความเปรี้ยว
-ความขม
-ความเข้มข้น (濃厚さ)
คะแนนให้ตั้งแต่ 0 (ไม่มีเลย) – 5 (ปกติ) – 10 (แรงมาก)
ผลที่ได้
-ถ้วยเล็ก A → ถูกมองว่า “เข้มและขมกว่า”
-ถ้วยปากกว้าง B และ C → ทำให้รู้สึกว่า “กลิ่นแรงกว่า”
ทีนี้จึงใช้ผู้ทดลองที่ผ่านการฝึกประเมินกาแฟ 14 คน
โดยไม่บอกว่ากาแฟในถ้วยทั้ง 4 เหมือนกัน
“จุดเปลี่ยนรส” เกิดขึ้นที่ถ้วย C
หลายคนรู้สึกว่า “ตั้งแต่ถ้วย C เป็นต้นไป รสเข้มขึ้นทันที”
ซึ่ง UCC อธิบายว่าเป็นเพราะ “น้ำหนักของถ้วย”
-C และ D หนักกว่า A และ B มาก
-ความรู้สึกหนักในมือส่งสัญญาณไปยังสมอง
→ ทำให้สมอง “เข้าใจผิด” ว่า เข้มขึ้น
นี่คือผลของ “Cross-modal effect”
(การที่ประสาทสัมผัสหนึ่งมีอิทธิพลต่ออีกประสาทสัมผัส
เช่น น้ำหนักทำให้รู้สึกว่ารสชาติเข้มขึ้น)
ซึ่งก็เคยมีงานวิจัยอื่นด้วย เช่น
“โยเกิร์ตที่ภาชนะหนักกว่า จะถูกมองว่าเข้มข้นกว่า“
.
.
แล้วทำไมถ้วยสูงกว่าถึงทำให้กลิ่นพุ่งขึ้น?
จากการวัดแบบ TDS (การเปลี่ยนรสตามเวลา):
-ตอนกาแฟแตะปากถ้วยทรงสูง → กลิ่นเด่นที่สุด
-ช่วงกลางหลังกลืน → ความขมลดลง
คือ…ถ้วยสูง “พากลิ่น” มาชนจมูกก่อนลิ้นจะรู้สึกขม
ทำให้สมองจำว่ากาแฟแก้วนี้ “หอมกว่า”
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมร้านกาแฟญี่ปุ่นบางร้านถึงเลือกใช้ถ้วยทรงสูงเวลาเสิร์ฟเมนูที่เน้นกลิ่น
.
.
ฉะนั้น ถ้าเราเข้าใจหลักนี้ก็สามารถออกแบบรสชาติได้
โดยไม่ต้องเปลี่ยนสูตรกาแฟเลย
-อยากเน้นความหอม ใช้ถ้วยสูง ปากแคบ (แบบ D)
-อยากให้กาแฟรู้สึกเข้ม ใช้ถ้วยหนัก หรือทรงเตี้ย (แบบ C)
นอกจากนี้ญี่ปุ่นยังพบว่าผิวสัมผัสของถ้วยมีผลด้วย
ถ้วยด้าน ถ้วยมันวาว ทำให้สมองรู้สึกต่างกัน
ทั้งที่รสจริงไม่เปลี่ยน
นี่คือเหตุผลที่ร้านกาแฟพรีเมียมในญี่ปุ่นเลือกแก้วกันอย่างละเอียด เพราะเค้ามองว่า “เสิร์ฟกาแฟ คือเสิร์ฟประสบการณ์ทั้งหมด ไม่ใช่แค่รสชาติ”
เรื่องนี้ใหม่สำหรับผมมาก หวังว่าจะเป็นประโยชน์สำหรับคนชอบดื่มกาแฟนะครับ
Boom JapanSalaryman
Cr: weathernews
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น