ผมจะแบ่งตลาดสินค้าเกษตรออกเป็น 3 ระดับคือตลาดบน ตลาดกลาง และตลาดล่าง แต่ละระดับในทั่วไปมีอะไรบ้าง และเราจะใช้กลยุทธ์อะไรในการเข้าไปสู่ตลาดนั้น เพราะ “การแบ่งระดับตลาด” คือหัวใจของการทำ ธุรกิจเกษตรให้รอด–รุ่ง–รวย จริง ๆ
1️⃣ ตลาดล่าง (Mass / Commodity Market – ตลาดปริมาณ)
ลักษณะตลาด เน้น ราคาเป็นหลัก
ผู้ซื้อจำนวนมาก กำลังซื้อต่อคนไม่สูง
สินค้าทดแทนกันได้ง่าย
แข่งขันรุนแรง (Red Ocean)
ตัวอย่างสินค้า
ข้าวเปลือก ข้าวสารทั่วไป มันสำปะหลัง อ้อย ข้าวโพด ผักตลาดสดทั่วไป ผลไม้ขายหน้าสวน/ขายส่ง
ช่องทางขาย
พ่อค้าคนกลาง ตลาดค้าส่ง โรงงานแปรรูป ล้ง / โกดัง
กลยุทธ์เข้าไปสู่ตลาดล่าง
คีย์เวิร์ด: ลดต้นทุน + ปริมาณ + ความสม่ำเสมอ
คุมต้นทุนให้ต่ำที่สุด (Cost Leadership – ความเป็นผู้นำด้านต้นทุน)
ใช้เทคโนโลยีช่วย (ระบบน้ำ, เครื่องจักร, ปลูกเป็นแปลงใหญ่)
รวมกลุ่มเกษตรกร (Economy of Scale – การประหยัดจากขนาด)
ทำสัญญารับซื้อ (Contract Farming – เกษตรพันธสัญญา)
ไม่เน้นแบรนด์ แต่เน้น “ส่งได้ต่อเนื่อง”
🔴 เหมาะกับ: คนมีที่ดิน มีแรง มีระบบ มีเงินหมุน
🔴 ไม่เหมาะกับ: รายย่อยเดี่ยว ๆ ที่ต้นทุนสูง
2️⃣ ตลาดกลาง (Value Market – ตลาดคุณค่า)
ลักษณะตลาด
สนใจ คุณภาพ + ราคาเหมาะสม
ผู้บริโภคเริ่มเลือกมากขึ้น
ยังมีการแข่งขัน แต่ไม่รุนแรงเท่าตลาดล่าง
ตัวอย่างสินค้า
ผักปลอดสาร (Safe Vegetable – ผักปลอดภัย)
GAP (Good Agricultural Practices – มาตรฐานการผลิตที่ดี)
ผลไม้คัดเกรด
สินค้าแปรรูปพื้นฐาน (อบแห้ง แช่แข็ง แปรรูปเบื้องต้น)
ช่องทางขาย
ซูเปอร์มาร์เก็ต
ร้านอาหาร
ตลาดสีเขียว
ผู้ค้าส่งคุณภาพ
ออนไลน์ (Facebook / Line / Marketplace)
กลยุทธ์เข้าไปสู่ตลาดกลาง
คีย์เวิร์ด: เพิ่มมูลค่า + ความแตกต่างที่จับต้องได้
ทำมาตรฐาน (GAP / อย. / แพ็กเกจจิ้ง)
เล่าเรื่อง (Storytelling – เรื่องราวของฟาร์ม)
คุมคุณภาพให้สม่ำเสมอ
สร้างแบรนด์ระดับชุมชน
แปรรูปเพื่อลดความเสี่ยงด้านราคา
🟡 เหมาะกับ: เกษตรกรรุ่นใหม่ / ฟาร์มครอบครัว
🟡 เป็น “ทางรอดที่มั่นคง” ของคนส่วนใหญ่
3️⃣ ตลาดบน (Premium / Niche Market – ตลาดเฉพาะกลุ่ม)
ลักษณะตลาด
ไม่แข่งที่ราคา แต่แข่งที่ คุณค่าและความเชื่อ
ลูกค้าซื้อเพราะ “ศรัทธา + ประสบการณ์”
ปริมาณน้อย แต่กำไรต่อหน่วยสูง (Blue / White Ocean)
ตัวอย่างสินค้า
เกษตรอินทรีย์แท้ (Organic – อินทรีย์)
Superfood / Functional Food (อาหารเชิงสุขภาพ)
สินค้า GI / สินค้าเฉพาะถิ่น
ผลิตภัณฑ์สุขภาพจากสมุนไพร
Farm to Table / CSA (Community Supported Agriculture)
ช่องทางขาย
ขายตรงผู้บริโภค (Direct to Consumer – D2C)
ร้านสุขภาพ / คาเฟ่เฉพาะกลุ่ม
สมาชิก (Subscription – รายเดือน)
ส่งออก
กลยุทธ์เข้าไปสู่ตลาดบน
คีย์เวิร์ด: ความเชื่อ + เรื่องราว + ความสัมพันธ์
สร้างตัวตนแบรนด์ชัดเจน
โปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้ (Traceability)
ให้ความรู้ลูกค้า (Educate Market)
สร้างชุมชนแฟนคลับ ไม่ใช่แค่ลูกค้า
ยอมผลิตน้อย แต่คุณภาพสูงมาก
🟢 เหมาะกับ: คนคิดเป็นระบบ เข้าใจตลาด และสื่อสารเก่ง
🟢 เป็นตลาด “รวยช้าแต่ยั่งยืน”
แล้วเราจะทำการตลาดแบบไหนล่ะ ผมบอกได้แค่ว่า ไปทำการบ้านให้เยอะๆครับ อะไร แบบไหนถึงเหมาะกับตัวเอง เหมาะกับพื้นที่ที่เราอยู่ เหมาะกับโอกาสที่เรามี บางทีเราทำแพ็คเกจจิ้งดีๆ สร้างสตอรี่มากมาย สุดท้ายแพ้คนไปยืนขายตลาดนัดในทุกๆวันก็ไม่ควรทำ
เราต้องเลือกวางตำแหน่งให้ชัด เราจะเป็นพ่อค้าแม่ค้า หรือเป็นนักธุรกิจ มันอยู่ที่เราตัดสินใจ
นักธุรกิจเกษตร
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น